قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

162

تاريخ الفي ( فارسى )

جنگ دارند و با اهل اسلام كه در حدود شامند ارادهء مقاتله دارند ، و در دفع ايشان از اين جانب مدد طلبيده . رأى من قرار يافته كه براى وى از لشكر كوفه مدد فرستاده شود . بايد كه از آن ولايت مردى كه به شجاعت و دلاورى معروف بوده باشد با هشت هزار يا نه هزار يا ده هزار مرد مكمّل پسنديده و جنگ‌ديده از هرمنزلى كه مكان وصول مكتوب به دو باشد در زمان به جانب شام برسم مدد معاويه روان كنند ، و السلام . » وليد چون بر مضمون نامهء امير المؤمنين واقف شد بلاتوقّف اعيان جيش خويش جمع نموده از فرمان خبردار گردانيد و ايشان را به محاربهء روميان ترغيب و بر معاونت لشكر معاويه تحريص نموده و سلمان بن ربيعة باهلى را با هشت هزار مرد مسلّح آراسته بر صوب روم ارسال نمود . برفتند و بعد از وصول به آن مملكت با دوازده هزار مرد خون‌آشام از جنود شام به حدود روم درآمدند و بسيارى از قلاع و حصار آن ديار را در قيد تسخير كشيدند و آنچه مىخواستند از زر و اسباب و برده و غيره يافتند ، و بعد از حصول مقصود به جانب شام معاودت نمودند . و در بعضى از كتب تواريخ مسطور است كه به اشارت امير المؤمنين عثمان ، معاويه از لشكر خويش حبيب بن مسلمهء فهرى را با چهار هزار سوار نامدار و دو هزار پيادهء جرّار به جانب ارمنيّه فرستاد . در اثناء راه به شهر سميساط « 1 » رسيد . خبر يافت كه مردى از رؤساء روم ، مرزبان نام ، با هشتاد هزار مرد قصد او دارد . نامه‌اى به معاويه نوشت و صورت واقعه را بر ضمير او روشن ساخت ، و معاويه كيفيّت آن امر را در ضمن مكتوبى به عرض امير المؤمنين عثمان رسانيد . عثمان به وليد بن عقبه مثال فرستاده او را امر فرمود تا از لشكر كوفه و توابع ده هزار مرد كارى انتخاب و اختيار كند و سلمان بن ربيعة باهلى را امير ايشان گردانيده به مدد حبيب بن مسلمه فرستد . وليد حسب الحكم ، سلمان بن ربيعه را با ده هزار چابكسوار به جانب سميساط روان كرد . و چون خبر وصول سلمان به حبيب رسيد با لشكر خويش تدبير نمودند كه : اگر بعد از فوج سلمان رسيدن به لشكر ما به محاربه قيام گردد و به مدد ايشان فتح ميسّر شود ايشان [ فتح را ] به فرّ مقدم خويش منسوب سازند و كار ما بىرفع و مقدار گردد . اولى چنان مىنمايد كه ما پيش از وصول ايشان بر لشكر دشمن شبيخون بزنيم و ان شاء اللّه تعالى چهرهء دلگشاى فتح در آينهء اين تدبير ببينيم . پس به مقتضى اين رأى عمل نموده شبى بر سر لشكر دشمن تاختن آوردند و بسيارى از آن قوم شرير را از تيغ گذرانيدند و بقيّة السيف منهزم و مكسور و رايت اسلام مظفّر و منصور

--> ( 1 ) . سميساط : شهر قديم سوريه ، بر ساحل راست فرات . - و .